على محمدى خراسانى
83
شرح رسائل (فارسى)
[ طرفداران اين قول پيروان ابو حنيفه هستند و از علماى شيعه هم شريف العلماء به پيروى از صاحب رياض تمايل به اين امر داشتند ولى شيخ ره قبلا فرمودند در ميان علماء شيعه كسى را كه قائل به اين قول باشد نمىشناسم ] . 4 - گروهى تفصيل دادهاند ما بين موضوعات يا همان امور خارجيه و ما بين احكام شرعيهء كليه و جزئيه يعنى گفتهاند : استصحاب در موضوعات جارى نيست ولى در احكام مطلقا جارى است [ اين قول به محقق خوانسارى منسوب است ] . 5 - گروهى تفصيل دادهاند ما بين احكام شرعيه كليه با احكام شرعيه جزئيه و موضوعات خارجيه يعنى استصحاب را در بخش اول انكار و در دو بخش بعدى اثبات كردهاند . [ طرفداران اين قول جمعيت اخباريين هستند ] 6 - گروهى تفصيل دادهاند ما بين احكام جزئيه از يك طرف با احكام كليه و موضوعات خارجيه يعنى استصحاب را در بخش اول جارى و در دو بخش بعدى انكار كردهاند [ مرحوم سيد صدر اين قوله را هم به محقق خوانسارى نسبت داده و از كلمات ايشان در حاشيهء شرح دروس استظهار كرده ] . 7 - گروهى تفصيل دادهاند ميان احكام وضعيه به معناى خود اسباب و شروط و موانع [ نه سببيت و شرطيت و مانعيت و . . . كه قبلا تفسير شد ] و احكام تكليفيهاى كه تابع احكام وضعيه هستند [ نظير حرمت استعمال كه تابع تنجّس ماء است و . . . ] با احكام تكليفيهء مستقلّه و خود شرطيت و سببيت و . . . يعنى استصحاب را در دو بخش اول جارى و در دو بخش اخير انكار كردهاند [ طرفدار اين قول مرحوم مولى عبد الله تونى است ] . 8 - گروهى تفصيل دادهاند ميان آن مستصحبى كه توسط دليل اجماع ثابت شده با آن حكمى كه توسط دليل شرعى ديگر مثل كتاب و سنت ثابت شده يعنى استصحاب را در بخش اول انكار و در بخش دوم اثبات نمودهاند [ طرفدار اين قول امام محمد غزالى بود ] .